Hoe je tijd en geld bespaart bij de start van een bouwproject
Bij de aanvang van een bouwproject moet je rekening houden met de verplichte milieuvergunning. Maar los daarvan zijn er nog veel kansen om ecologie en economie beter op elkaar af te stemmen. Een ecoloog al vroeg in het proces betrekken kan verrassend veel tijd en geld besparen én levert een duidelijke ecologische meerwaarde op. Veel bedrijven kennen de mogelijkheden van hun eigen terrein nog onvoldoende.
Jaren vertraging door beschermde natuur
Ecologen worden vaak pas ingeschakeld wanneer er problemen opduiken tijdens de vergunningsprocedure. Dat is jammer, want daardoor gaat kostbare tijd verloren. Projecten lopen soms weken, maanden of zelfs jaren vertraging op.
Een treffend voorbeeld is een oude camping aan de kust die plaats zou maken voor een hotel. De plannen leken vlot te verlopen, tot bleek dat een koppeltje kuifleeuweriken het braakliggende terrein had uitgekozen als broedplek. Met minder dan tien broedparen in België is de aanwezigheid van deze soort bijzonder waardevol. De uitdaging werd plots veel groter: de overheid moest overtuigd worden, en de plannen van de tuinarchitecten moesten opnieuw aangepast worden om zowel het hotel als de vogels een toekomst te geven op de site.
Meteen ecologisch denken
Veel van die vertraging had vermeden kunnen worden door vooraf grondig na te denken over de ecologische context. Zeker bij grotere projecten loont het om bewust stil te staan bij natuurwaarden en een actieplan op te maken. Zo ontstaat een win-winsituatie voor zowel het project als de natuur.
In het geval van de hotelsite had een vergunning voor tijdelijke natuur veel problemen kunnen voorkomen. Die vergunning is bedoeld voor braakliggende terreinen die tijdelijk een habitat vormen. Je laat de natuur toe zonder dat dit het project vertraagt, zelfs wanneer er beschermde soorten opduiken. Zodra de werken starten, wordt de tijdelijke natuur op een gecontroleerde manier verwijderd of verplaatst. In Vlaanderen ligt ongeveer 17.000 hectare van de 55.000 hectare bedrijfsterreinen braak. Tijdelijke natuur toestaan kan dus een aanzienlijke ecologische winst opleveren.
Biodiversiteit meten rond je bedrijf
Bij de start van een project is het belangrijk te weten welke natuur al aanwezig is. Via een verplichte natuurtoets of biodiversiteitswaardemeting wordt dat in kaart gebracht. De centrale vraag is dan: kan de aanwezige natuur geïntegreerd worden in het project, of moet ze verplaatst worden?
Er zijn vaak meer mogelijkheden dan gedacht. Zo kan je rond en aan gebouwen ruimte voorzien voor biodiversiteit, bijvoorbeeld door te kiezen voor streekeigen bomen en planten die insecten aantrekken. Strategisch geplaatste bomen zorgen bovendien voor schaduw en helpen gebouwen afkoelen in de zomer, wat leidt tot een lagere energiefactuur. Biodiversiteit stimuleren kan dus perfect hand in hand gaan met functionele voordelen voor het project.
Stap voor stap verbeteren
De locatie van een project bepaalt in grote mate de ecologische impact. Zeker in de buurt van waardevolle natuurgebieden is het belangrijk om een ecoloog te raadplegen. Een biodiversiteitswaardemeting brengt de huidige natuurtoestand in kaart: welke soorten zijn aanwezig en hoe waardevol zijn ze? Op basis daarvan kan een biodiversiteitsactieplan worden opgesteld om de ecologische kwaliteit stap voor stap te verbeteren.
Maar ook in minder natuurlijke omgevingen kan je met kleine ingrepen een groot verschil maken. Denk aan grastegels in plaats van beton op een parkeerterrein, of de keuze voor een groendak. Elke stap telt.