Is een natuurtoets verplicht?
Een natuurtoets is vereist voor projecten waarvoor een omgevingsvergunning wordt aangevraagd en die mogelijk een impact hebben op natuurwaarden. De natuurtoets wordt uitgevoerd door de vergunningverlenende overheid, maar de aanvrager moet voldoende ecologische informatie aanleveren om die beoordeling mogelijk te maken. Een ecologisch advies ondersteunt het vergunningendossier, maar vervangt de beslissing van de overheid niet.
Wie voert de natuurtoets uit?
De vergunningverlenende overheid voert de natuurtoets uit. Corridor ondersteunt dit proces door het opstellen van een ecologisch adviesrapport, waarin de mogelijke effecten van het project op natuurwaarden helder en onderbouwd worden toegelicht.
Wat is het verschil tussen een natuurtoets en een ecologische studie?
Een natuurtoets is een beoordeling in het kader van een vergunningsprocedure. Ze vertrekt vanuit de vraag of het project voldoet aan de verplichtingen rond natuurbehoud en zorgplicht.
Ecologische studies of deelonderzoeken (zoals soortenonderzoek) kunnen deel uitmaken van een natuurtoets, maar zijn geen doel op zich. Corridor kiest steeds voor een integrale aanpak, afgestemd op wat nodig is voor het vergunningstraject.
Moet er altijd soortenonderzoek gebeuren?
Nee. Soortenonderzoek is enkel nodig wanneer er aanwijzingen zijn dat beschermde soorten mogelijk aanwezig zijn en wanneer dit relevant is voor de vergunningsaanvraag. In veel dossiers kan met een degelijke screening en motivatie worden aangetoond dat bijkomend soortenonderzoek niet nodig is.
Wat is het verschil tussen een quickscan soortentoets en een gerichte inventarisatie?
Binnen een soortentoets maken we een duidelijk onderscheid tussen een eerste risico‑inschatting (quickscan) en een gerichte inventarisatie.
Quickscan soortentoets (eerste risico‑inschatting)
Een quickscan is bedoeld om snel en onderbouwd in te schatten of beschermde soorten mogelijk aanwezig zijn en of de geplande ingrepen risico’s kunnen inhouden. Ze combineert beschikbare informatie (zoals kaartlagen en gekende waarnemingen) met terreinobservaties en habitatkennis.
Gerichte inventarisatie (gericht soortenonderzoek)
Een gerichte inventarisatie wordt uitgevoerd wanneer uit de quickscan blijkt dat beschermde soorten mogelijk aanwezig zijn, of wanneer de overheid dit expliciet vraagt. Dit onderzoek richt zich op specifieke soortgroepen (zoals vleermuizen, broedvogels, amfibieën…) en volgt vastgelegde methodieken.
Gerichte inventarisaties zijn vaak seizoensgebonden, vragen meerdere bezoekmomenten en dienen om aan- of afwezigheid correct vast te stellen.
Beide stappen maken deel uit van een gefaseerde en proportionele aanpak: eerst een quickscan, en enkel verdiepen waar dat inhoudelijk nodig is.
Wanneer is soortenonderzoek mogelijk?
Gericht soortenonderzoek is vaak seizoensgebonden en gebeurt idealiter tussen half april en half september.
Wat als mijn project in of nabij Natura 2000 ligt?
Ligt je project in of nabij Natura 2000‑gebieden, dan wordt nagegaan of er mogelijke significante effecten zijn op deze beschermde natuur. Natura 2000 omvat zowel habitatrichtlijngebieden (SBZ‑H) als vogelrichtlijngebieden (SBZ‑V). Afhankelijk van de situatie kan een passende beoordeling nodig zijn.
Wat is het Vlaams Ecologisch Netwerk (VEN) en wat betekent dit voor mijn project?
Het Vlaams Ecologisch Netwerk (VEN) bestaat uit ecologisch waardevolle en kwetsbare natuurgebieden met een strikte beschermingsstatus. Projecten binnen of nabij VEN‑gebieden vragen extra aandacht. In dat geval bekijken we of er sprake is van onvermijdbare en onherstelbare schade en welke maatregelen nodig zijn.
Houdt een natuurtoets ook rekening met stikstof?
Ja. Waar relevant wordt binnen de natuurtoets ook gekeken naar mogelijke stikstofeffecten, conform het stikstofdecreet. Dit is vooral van belang bij projecten binnen de 20 km van habitatrichtlijngebieden of Vlaams ecologisch netwerk (VEN-gebieden).
Welke soorten natuurtoetsen bestaan er?
In de praktijk bestaan er geen vaste pakketten natuurtoetsen met een standaardinhoud. De inhoud en diepgang van een natuurtoets worden steeds afgestemd op het concrete project, de geplande ingrepen en de ecologische context.
Afhankelijk van de situatie kan een natuurtoets onder meer bestaan uit:
- een algemene natuurtoets (vermijdbare schade en maatregelen);
- een soortentoets bij mogelijke aanwezigheid van beschermde soorten;
- een toetsing aan Natura 2000‑gebieden, inclusief habitatrichtlijngebieden (SBZ‑H) en vogelrichtlijngebieden (SBZ‑V), via een passende beoordeling;
- een verscherpte natuurtoets voor projecten in of nabij het Vlaams Ecologisch Netwerk (VEN);
- of een gerichte deelstudie, wanneer de overheid in een lopende vergunningsprocedure één specifiek onderzoek vraagt.
Corridor vertrekt steeds vanuit een integrale natuurtoets en verdiept enkel wat relevant en noodzakelijk is voor het vergunningstraject.
Is een positief ecologisch advies een garantie op een vergunning?
Nee. Een ecologisch advies en natuurtoets zijn geen garantie op het verkrijgen van een vergunning. De finale beoordeling en beslissing liggen steeds bij de vergunningverlenende overheid. Een goed onderbouwd ecologisch advies verhoogt wel de duidelijkheid en robuustheid van het dossier.
Ik weet niet wat mijn project nodig heeft. Wat doe ik best?
Dat is heel normaal. Je hoeft deze inschatting niet zelf te maken. Op basis van een korte afstemming kunnen wij meestal snel aangeven welk ecologisch onderzoek relevant is en wat niet.
Indien gewenst lichten we dit graag toe via een telefonisch gesprek of Teams‑overleg.
Kom hier meer te weten over hoe een natuurtoets bij Corridor verloopt.